Edelhert

Snelmenu

Loopsporen
Vraatsporen
Haren
Uitwerpselen
Schuurbomen
Zoelen
Bovenop het Wild

Loopsporen

De prenten van een volwassen edelhert zijn relatief groot, en omdat een edelhert zwaar is drukken ze diep af. De breedte is bij het mannelijke hert ± 6,5 cm en bij de hinde ± 4,5 cm. De vorm van een edelhertenprent is die van een “broodje hamburger”. De bovenste punten van de hoeven zijn ronder dan bijvoorbeeld die van een damhert. Een jonger dier heeft wel spitsere hoeven. Bij een mannetjes edelhert zijn de hoeven van de voorvoeten duidelijk groter dan die van de achterhoeven. Bij een hinde is dat verschil kleiner. De ruimte tussen de twee hoeven neemt bij de hinde naar voren toe.
Verwarring van edelhertsporen met sporen van een zwijn is mogelijk. Bij een edelhert is echter de paslengte veel groter. Ook loopt een edelhert veel vaker in een rechte lijn, terwijl een zwijn meer scharrelt. De bijhoeven van het edelhert staan recht achter de voorhoeven, in tegenstelling tot die bij het zwijn, die schuin aan de buitenkant achter de voorhoeven staan.

hinde hert gangHet mannelijke hert (bovenste spoor) heeft als basisgang de stap, waarbij de achtervoet op de afdruk van de voorvoet terecht komt. De prenten zijn dan dubbelprenten, maar dat is soms lastig te zien. Omdat bij het mannelijke hert de voorvoet groter is dan de achtervoet, zie je daar dubbelprenten waarbij nog een deel van de voorvoet zichtbaar is. Het spoor van het mannelijke hert is breder (de borstkas is immers ook groter) dan dat van een hinde (onderste spoor). De prenten van hinde wijzen meer recht vooruit dan bij het mannelijke hert. Volwassen edelherten leven een groot deel van het jaar in groepen (roedels) van hetzelfde geslacht bij elkaar (m.u.v. van de bronsttijd).

edelhert voeten vrouw en man
Op de bovenstaande foto het verschil tussen de voorvoet van een hinde (links) en het mannelijke hert (rechts).  De lengte van het zoolkussen is ca. 1/3 van de voet (en is onderscheidend t.o.v. een damhert). Let op de ruimte tussen de hoeven bij de hinde.

edelhert hinde
Bovenstaande foto laat de afdrukken van een hinde zien.

edelhert prente
Hier de afdrukken van de hoeven van een mannelijk hert, de rechter prent is van de voorvoet, die duidelijk een wat rondere vorm heeft en groter is.

edelhert prenten kalf

Tenslotte hier de foto van de prenten van een kalf, kleiner en spitser. Een edelhertkalf is al snel een vrij groot dier, zeker t.o.v. een ree.

edelhert-slotje

Edelhertsporen zijn op zand goed zichtbaar, in het gras wordt het lastiger. Soms zijn dan de afdrukken wel te zien en ook te voelen. We noemen dit soort afdrukken ook wel slotjes.

Een edelhert in stap. Eén been wordt telkens verplaatst waarbij de achtervoet dáár geplaatst wordt waar de voorvoet van dezelfde zijde heeft gestaan.

Een edelhert in draf. De benen bewegen diagonaal. De rechterachterhoef beweegt gelijktijdig met de linkervoorhoef. Edelherten kunnen ook een draf lopen in telgang. Daarbij bewegen de linker voor- en linker achterhoef gelijktijdig.

Naar snelmenu

Vraatsporen

edelhert bastvraat

Edelherten strippen soms de bast van bomen, dit gebeurt met name in de winter wanneer er minder zachte plantengewassen te vinden zijn. In de zomer vormt het tevens ballast tegenover de zachte gewassen die dan volop te vinden zijn.
Ze zetten de ondertanden onderin de bast en schrapen die met hun ondertanden van de boom. In het voorjaar wanneer de sapstroom goed op gang is gekomen en de bast losser rond de boom ligt, trekken ze hele repen van de boom. Zoals op de rechterfoto goed te zien is.  De bast is een aanvulling op het normale voedsel, zoals knoppen en grassen. Je kunt vaak de tandafdrukken onderaan de beschadiging nog zien.
In natuurgebieden met paarden is verwarring mogelijk met hun vraat. Daar paarden echter ook tanden boven hebben ontstaat een ander vraatpatroon. Ook damherten eten bast. Het onderscheid tussen damhert en edelhert is moeilijk te maken. Over het algemeen kan edelhert hoger reiken. Kijk naar aanvullende sporen zoals prenten.

Gestripte en geveegde bomen zien er op afstand hetzelfde uit, maar zijn dus met de hierboven genoemde kenmerken van elkaar te onderscheiden.

edelhert knabbelboom 2Edelherten vinden de verse knoppen van struiken en planten lekker, en houden zo de vegetatie klein.

edelhert knabbelboom
Ook van de hulst wordt er gegeten.

edelhert-vraatlijn
In de bossen is de vraatlijn goed te zien.Voor en tijdens de bronstijd gaan de edelherten vegen, waardoor bomen ook beschadigd raken. In eerste instantie wrijven ze tegen de bomen de huid van hun nieuw gevormde gewei er af (juli/augustus).  Later in het seizoen (september/oktober) gebruiken ze de bomen om hun geursporen af te zetten. Dit gaat met veel geweld, waardoor bomen beschadigd raken en takken afbreken. In de schors en de bast van de bomen kun je dan ook afdrukken vinden van het gewei en ook de haren.

Naar snelmenu

Haren


Haren kunnen gevonden worden in legers of aan schuurbomen en bomen langs wissels. Net als de andere hertachtigen zijn de haren hol en knakken daardoor wanneer ze te ver doorgebogen worden.

Naar snelmenu

Uitwerpselen

edelhert uitwerpselen vrouwDe uitwerpselen van een hinde zijn kleiner dan die van een hert. Ze zijn aan de boven- en onderzijde hetzelfde gevormd (plat of rond).

edelhert uitwerpsel man
De uitwerpselen van het mannelijke hert hebben aan één kant een puntje en zijn aan de andere kant ingedeukt. Ze zijn groter dan de uitwerpselen van een hinde.

edelhert_prentuitwerpseledelhert
Vormen en kleuren van de uitwerpselen kunnen variëren. Verse uitwerpselen zijn groener.

Naar snelmenu

Zoelen

edelhert- zoel
Net zoals zwijnen maken edelherten gebruik van zoelen. In de bronsttijd wentelen de edelherten zich in het zand, gemengd met hun urine.

Naar snelmenu

Schuurbomen

edelhert schuuredelhertGedurende de zomer vegen edelherten de afstervende en jeukende bast van het gewei af door deze langs kleinere boompjes te schuren. Ze kiezen daarvoor flexibele boompjes die meebuigen zodat de bast beter van het gewei geschuurd wordt.

edelhert schuurboom3Tijdens de voorbronst en tijdens de bronst slaan de herten (mannelijke edelherten) onder invloed van hormonen met hun gewei tegen grotere bomen. Ze laten daarbij ook diepe groeven achter in het hout. Kleinere bomen en struiken kunnen behoorlijk beschadigen.

edelhert_matriarchschuurboomDe leidende hinde, matriarch genoemd, markeert bomen door met de zijkant van het hoofd erlangs te schuren. De tanden laten daarbij schuursporen achter.

Naar snelmenu

Bovenop het Wild

In deze Bovenop het Wild meer over de bronst, de voortplantingsperiode van het edelhert welke elke herfst plaatsvindt.


Naar snelmenu

Geef een reactie